دانشگاه امام صادق علیه‌السلام پژوهش‌نامه حقوق اسلامی 2251-9858 14 2 2014 04 21 A Study of Legislative System in the Islamic Republic of Iran Based on the Political Jurisprudence with an Emphasis on the Views of Imam Khomeini فقه سیاسی و اختیارات تقنینی حاکم؛ با تأکید بر آرای امام خمینی (ره) 5 29 1556 10.30497/law.2014.1556 FA محسن اسماعیلی میلاد قطبی Journal Article 2013 07 06 The Shia political jurisprudence has a background as long as the Shi’ite’s history, and except for the period of the Holy Prophet’s, Imam Ali’s, and Imam Mojtaba’s governance (p.b.u.t.), until the victory of Iran’s Islamic Revolution, there has been no situation to have that implemented and developed till Imam Khomeini succeeded to realize it, and therefore the political jurisprudence of the Shi’ite was put into practice. Imam Khomeini, in addition to the realization of Political Jurisprudence in some spheres, has also developed and expanded the Political Jurisprudence. The social and governmental views about the Jurisprudence, respecting the requirements of time and place in Jurisprudence, respecting the government’s interest, etc., are the instruments of the Imam in Jurisprudence. This article, together with explaining the legislative powers of the state, strives to clarify the role of expediency and governmental mandates in relation to the primary and secondary ordinances from the viewpoint of Imam Khomeini and other prevalent comments. It also clarifies the function of Iran’s parliament as the state legislature in relation to the legislative powers of Iran’s Supreme Leader (Vali-Faqih). Meanwhile, the expanded spheres of Political Jurisprudence by Imam Khomeini will also be explained. فقه سیاسی شیعه تاریخی به قدمت خود تشیع دارد، اما جز در دوران حکومت پیامبر اکرم(ص)، امام علی(ع) و امام حسن(ع)، زمینه اجرای عینی و تکوین عملی آن فراهم نشد تا آن‌که با پیروزی انقلاب اسلامی، امام خمینی(ره) موفق به تحقق و احیای فقه سیاسی شیعه در عرصه عمل گردیدند. امام راحل(ره) نه‌تنها فقه سیاسی را در حوزه‌های مختلف به فعلیت رساندند، بلکه با طرح مبانی نوین، آن را توسعه و تعمیق بخشیدند. از جمله ویژگی‌های روش فقاهتی ایشان می‌توان به نگاه اجتماعی و حکومتی به فقه، توجه به مقتضیات زمان و مکان، و لحاظ مصلحت حکومت اسلامی اشاره کرد. مقاله حاضر با هدف تبیین اختیارات تقنینی در حکومت اسلامی، به بررسی جایگاه مصلحت، احکام حکومتی و نسبت آن‌ها با احکام اولیه و ثانویه از دیدگاه امام خمینی(ره) می‌پردازد و ضمن تحلیل دیدگاه‌های فقهی و حقوقی موجود، کارکرد مجلس شورای اسلامی را به‌عنوان رکن تقنینی نظام در ارتباط با اختیارات تقنینی ولی‌فقیه تبیین می‌کند. در پایان نیز نمونه‌هایی از نوآوری‌ها و توسعه‌های فقه سیاسی در اندیشه و سیره امام خمینی(ره) در این حوزه بررسی و تحلیل می‌گردد. https://ilr.isu.ac.ir/article_1556_16d61c2735c1e676f64c6218372dd186.pdf